Drona and Ekalavya

 

Summary

Dronacharya asked Ekalavya to cut his thumb when he faced a very complex challenge. 

1. The Kuru kingdom gave him money, power and recognition when he was enduring abject poverty. So, he was obligated to respect and strive for the sovereignty of the Kauravas. Ekalavya is from the enemy side of the Kuru kingdom. So, Dronacharya denied teaching archery to him. But Ekalavya learnt all the knowledge clandestinely. When the Kuru prince asked about him, Ekalavya introduced himself as a disciple of Dronacharya. So, it looked like Dronacharya trained an enemy who can challenge the Kauravas.

2. Dronachaya promised to make Arjuna the greatest Archer in the world. But Ekalavya clearly outsmarted Arjuna's skills. On top of it he had introduced himself as Dronacharya's disciple. So, this would have made a bad example of an Acharya who cannot keep up his promise. 

So, Dronacharya had two challenges in front of him. 1. To nullify any threat to Kauravas from Ekalavya, 2. To ensure there is no body on top of Arjuna in archery skills. On top of it, he has to punish Ekalavya for deceiving his guru. So, he asked Ekalavya to cut his thumb. 

As you can see, there is no caste discrimination in this. Infact, after Ekalavya cut off his thumb, Dronacharya felt very sorry and gave him a boon. The story of Drona and Ekalavya is an intricate play of greed, mastery, politics and integrity. All the players are ultimately defined by their destiny.

Story of Dronacharya

When saint Bhardwaja saw an angel named Ghritachi on a riverbank, he

wished to bear offspring. Then his sperm fell into a pot. It developed into

an embryo, and a child is born from that pot. That child was brought to the

hermitage and was named Drona.

Drona and Prince Drupada were good childhood friends. Both Drona and Drupada learned all the sciences in saint Bharadwaja's hermitage. Drupada once promised to help Drona in his time of need. As time passed, Drupada became the king of the Panchala kingdom. Drona became a sage and teacher. Drona had a son named Ashwatthama. Drona was poor because he was not interested in material wealth. Once, Drona's son Aswatthama saw his friends drinking milk while playing with them. He asked them for some. But instead of giving him milk, Aswatthama's friends mixed flour with water and gave it to him. Drona felt sad and angry when he heard this. He remembered Drupada's friendship and his childhood promise. He went to Drupada's palace and requested a cow to provide milk for his son. But Drupada was in a different mindset by then. He refused to recognize their past friendship and insulted Drona by calling him a beggar. This insult angered Drona. He left that place, vowing to take revenge on Drupada. At that moment, Bhishma came to Drona along with Kripacharya and requested him to teach all Kauravas the Pandavas. Drona agreed to that and started teaching lessons to Kauravas and Pandavas.

One day, Drona saw Arjuna practicing archery in complete darkness. When he asked Arjuna about it, he said," O Guru Drona! I saw my brother Bhima eating food in the dark. Then I thought if Bhima's hand can find his mouth in complete darkness, why cannot my arrows find their target in darkness? So, I started practicing archery at night". Drona was very impressed by Arjuna's concentration and determination. He promised Arjuna that he would make him the greatest archer on earth. Drona taught special knowledge of Dhanurveda to Arjuna. He taught mantras to wield Brahma's most potent divine weapon, known as Brahmasirashastra but instructed Arjuna not to use this invincible weapon against any human being.

Ekalavya is the son of chief Nishada. He requested Dronacharya to teach him archery. But as his father was a general under Jarasandha, the ruler of Magadha (an enemy kingdom), Dronacharya refused to train him along with the Kauravas and Pandavas. But undeterred by this, Ekalavya secretly began learning archery from Drona. He sculpted a clay idol of Dronacharya and began worshiping him as his guru. With hard work and determination, Ekalavya acquired exceptional archery skills.

One day, a dog of the Kuru princes barked loudly when Ekalavya was observing them at the training camp of the Kuru Pandavas with a keen eye. Ekalavya got distracted by the sound of that barking dog. Enraged, Ekalavya shot arrows at the dog. He filled the dog's mouth with arrows so it could not bark. He did it so skillfully that the arrows filled the dog's mouth but did not cause a wound. Unable to shout, the dog came to Kuru princes. The Kuru princes were surprised to see it and searched for the archer who shot arrows so well. Then Ekalavya accosted Kuru prince and introduced himself as Drona's disciple. Arjuna learned about this incident. He knew that he would not be able to shoot arrows into a dog's mouth without causing a wound on it. He was sad that he did not have the talent to shoot arrows as well as Ekalavya. This incident landed Drona in trouble because he promised to make Arjuna the greatest archer on earth. He pondered on how he could fulfill his promise to Arjuna. He greatly admired Ekalavya's skill and dedication, but he did not like Ekalavya learning archery from him without his permission. Moreover, the lord of Ekalavya's father and Drona's king are enemies. So, Drona would not have a suitable answer if his king asked why he taught such skills to their enemies. Drona accepted Ekalavya as his student, but to limit his abilities and further growth in archery, he demanded the thumb of his dominant hand as Dakshina (tuition fee). Ekalavya was a devoted disciple. He worshiped Drona's clay idol every day. So, he immediately cut off his thumb and offered it at Drona's feet. Moved by Ekalavya's sacrifice, Drona blessed him to attain erudition even without his thumb.

Raga and Dwesha

 As explained in the 4th chapter of Laghu Vasudeva Mananam. The root cause of all the suffering is IGNORANCE. Ignorance leads to indiscrimination. Abhimanam arises from indiscrimination. This Abhimanam leads to Raga (passion) and Dwesha (hatred). We then embrace Karma, and this leads us to more Janmas (rebirth) and in each Janma we have to suffer.

AJNANA --> AVIVEKA --> ABHIMANA --> RAGA-DWESHA --> KARMA --> JANMA --> 

DUHKHA

(Ajnana here refers to lack of knowledge of Atma. Aviveka means lack of discrimination between Atma and Anatma. Abhimana represents passion towards one's own body. Karma is the product of desire, effort and action. Janma means rebirth and duhkha means sorrow)

As you may observe, Raga-Dwesha is the center piece of this seven-bead chain of sorrows. So, if we break this chain by overcoming Raga-Dwesha, we can overcome sorrow. To understand Raga-Dwesha, we must look at the creation from the creator's eyes. Doing this will help us understand why Raga-Dwesha exist.

FREEDOM IS THE ESSENCE OF CREATION AND FREE WILL IS

UBIQUITOUS

All the beings perceive the outer world through their sense organs. And when their mind receives a sensory input, it triggers a stimulus. The stimulus can be either pleasant or un-pleasant. It depends on the nature of the being. Every being is absolutely free to perceive things as it likes. This freedom is the essential characteristic of this creation, and nothing can ever stop/remove it. Let's look at a couple of examples to understand this.

Example 1: Imagine you are walking on a road, and you approached a Parijatham tree. Your nose would perceive the fragrance of the Parijatham flowers. Immediately, an internal stimulus is generated indicating that it is pleasant. This is a natural process. If an odor carrying agent enters into the nostrils through air the nose will perceive the smell. After the smell is perceived, an internal stimulus is generated classifying it as either pleasant or unpleasant. This classification is subjective. It is the being's choice to treat it as pleasant or unpleasant. 

Example 2: Imagine you continued walking further and approached a Fish market. Your nose would perceive the smell of dead fish. Immediately an internal stimulus is generated indicating the smell is unpleasant. Again, this is subjective. There may be other beings (stray dogs) that might like the same smell. So, wherever you see, there are beings perceiving the outer world and there is a stimulus generated inside them classifying things as pleasant or unpleasant.

CHIT - MEMORY - TENDENCIES

Let us call the device inside the body which is generating the stimulus as Chit. And every stimulus recorded in the memory as tendency (Vasana). Raaga is the cumulative effect of all the pleasant tendencies Dwesha is the cumulative effect of all the unpleasant tendencies. 

PERCEPTION --> STIMULUS --> MEMORY --> RAGA-DWESHA

Let's understand this better with some examples:

Example 1 - Take a case of a person suffering from hyper-acidity. Every time he/she eats something tangy or spicy, his/her stomach burns giving a very unpleasant feeling. After suffering for a considerable time like this, he/she would develop a repulsive feeling towards tangy/spicy stuff. All his/her tendencies are filled with unpleasant experiences attached to spicy and tangy tastes. He/she would feel uncomfortable at the sight of a raw mango or vineger. This is an example of Dwesha. It started with perception of a particular taste. Then there is an accumulation of unpleasant stimulus in the memory attached to that taste. The combination of all the unpleasant tendencies resulted in a repulsive feeling towards certain objects which is called Dwesha.

Similarly, when you accumulate pleasant tendencies about some in the memory that leads to Raga. People developing liking towards a music director, or a singer can be an example of Raga.

RAGA-DWESHA --> MENTAL BIAS --> BUDDHI --> WRONG DECISIONS

The biggest impact of Raga-Dwesha is incorrect decisions. Tendencies kick-in even before you start thinking about something. So, you won't even be aware that your thinking has got some bias. Raga pulls your decisions towards things that are attributed to pleasant tendencies and Dwesha pushes your decision away from things that are attributed to unpleasant tendencies. They don't care about dharma or adharma. Right or wrong, Useful or harmful. 

DON'T LET IT GET INTO THE HEAD

You cannot stop stimulus, but you can refrain from creating a strong memory out of such experiences. Yes, by maintaining neutrality towards pleasure and pain, you can avoid creating tendencies of these experiences. A neutral mind would also weaken your existing tendencies. And when the tendencies are weak it reduces the bias in your decision-making process. You would have observed that your decisions are quite balanced when you are thinking about something that does not bother you at all. This is the secret behind it.

THATAKI - AHALYA - SITA

Ramayana has a beautiful explanation about how to mend your Chit and the tendencies. There are 3 important woman characters in Ramayana. They are, Thataki, Ahalya and Sita.

Thataki - Thataki is an ogre with demonic lifestyle. Rama fought vigorously with her and killed her ruthlessly. Thataki represents your chit dominated by Tamasic tendencies. Example of a tamasic tendency is feeling lethargic to do bath early in the morning. You can overcome these types of tendencies with strong will power and determination. When you make a strong resolution and wake up early and bath for week, you will overcome the lethargy completely. You will remove all its traces from your mind. Rama killing Thataki symbolizes you overcoming Tamasic tendencies with strong will power and determination.

Ahalya - Ahalya was the most beautiful woman in God's creation. She was ordered to do penance by her husband Gautama due to her non-dharmic allegiance with Indra. She becomes a rock and waits for the Rama to atone her sins. When Rama touches the rock with his foot it transforms back into beautiful Ahalya. Then she offers pranams to Rama. Rama blesses Ahalya and moves on to his journey to Mithila. Ahalya represents your sensual cravings or Rajasic tendencies. You cannot overcome these with strong determination and will power. You need to teach your chit to mend its ways and change gradually. Take a person with diabetes for example. Imagine Ladu is his favorite. It is not possible for him to withdraw from the desire of eating Ladu by strong will power. The stronger you pull back the sensual cravings, the stronger they recoil and push you towards the desire. It is not possible to overcome them by satisfying the want either. Every time that person eats a Ladu, the tendency becomes stronger. So, a diabetic person who is trying to stay away from Ladu has to first learn the bad effects eating sweets. Then he should be reminding it to himself repeatedly. Develop a sense of guilt for eating Ladu. Then his Chit would gradually move away from it. This is the only way to overcome sensual cravings.

Sita - Sita is the princess of Mithila and daughter of King Janaka. She represents Chit dominated by Sattvic tendencies. Devotion to God, respect for Dharma etc is your Sattvic tendencies. You should not try to overcome these. These are required until you reach certain higher levels in your spiritual Sadhana. Rama marrying Sita explains how you should embrace these Sattvic tendencies coz they help in your spiritual progress.

CHIT - TEMPTATION - EGO

Chapalatva or temptation is the nature of sattvic chit. Resisting temptations is very crucial. Ramayana teaches us the importance of resisting temptations by the episode of Sita apaharana (kidnap of Sita). The episode begins with Sita being tempted towards a beautiful golden colored deer. When the temptation arises in her mind, Rama went far away from her (to catch the deer). When both Rama and Lakshmana were away, Ravana who symbolizes desire comes in the disguise of a harmless Sadhu and kidnaps Sita. This is what happens if we succumb to temptations. The moment you feel a temptation, you have already lost your stable and neutral mindset. There is an element of fear of adharma inside you that causes some hesitation (Lakshmana). But if you still persist on the temptation that will also go away. Then you get into the clutches of desire. 

Conclusion

You are free to perceive objects as pleasant or unpleasant. Your chit will generate either pleasant or unpleasant stimulus at every event. Endure them with a neutral mind. Don't let them go into your head. And most important, never succumb to the temptations. Then you will overcome Raga-Dwesha and break the seven-bead chain of sorrow.

98.సమయాచారతత్పరా

లలితమ్మ సమయాచారమునందు ఆసక్తి కలది. 

సమయాచారం అనగానేమి:

1. దక్షిణామూర్తి ఋషిగా, కామేశ్వరీ కామేశ్వరులు అధిదేవతలుగా ఉన్న మంత్రానుష్టానమే సమయాచారము. శివ శక్తులకు పంచసామ్యమున్నది అని చెప్పటమే సమయాచారము. కుండలినీని మూలాధార చక్రం నుండి పైకి లేపి సహస్రారం చేర్చి మళ్ళీ తిరిగి మూలాధారం వద్దకు తీసుకురావడమే సమయాచారము. 

2. వ్యాసం పాణిని, సూర్య, పింగళ, యావకా, మను, యాజ్ఞవల్క్య, ఆపస్తంబ, గౌతమ మొదలగు ఋషులు వ్రాసిన స్మృతులు సమయాచారాన్ని బోధించాయి. 

3. హృత్పద్మంలో పరమేశ్వరిని భావన చేసి, షట్చక్రాలలోను భావనోపనిషత్తులో చెప్పిన విధంగా అర్చన చెయ్యటమే సమయాచారము. 

4. గురువు వద్ద మహావేధ అనే సంస్కారము పొంది షట్చక్రబేధనము, చదుర్విదైక్య సంధానము తెలుసుకుని, వాటి ప్రకారము జగన్మాతను అర్చించటాన్ని అంతర్యాగము అంటారు. ఈ రకమైన అర్చన అమ్మకు చాల ఇష్టం. అందుచేతనే సమయాచార తత్పరా అని చెప్పబడింది. 

మకారపంచకం - దేవీపూజకు మకారపంచకమును వినియోగిస్తారు. మకారపంచకం అంటే 

మద్యం మాంసం తథా మత్స్యం ముద్రా మైధున మేవ చ
శక్తిపూజా విధానాధ్యయ్హ్ పంచతత్వహ్ ప్రకీర్తితః

కొంతమంది తెలియక ఈ మకారపంచకముయొక్క బాహ్యార్ధాన్ని గ్రహించి తప్పుచేస్తుంటారు. శక్తి సంగమతంత్రంలో ఈ మకార పంచకానికి నిజమైన నిర్వచనం ఇచ్చారు. 

1. మద్యము అంటే బెల్లపు పానకం 
2. మాంసము అంటే గారెలు తెలగపిండి
3. మత్స్యము అంటే వెల్లుల్లి, తిత్తిడిపదార్థాలు
4. ముద్ర అంటే గోధుమలు మినుములచే చేయబడిన పదార్థాలు
5. భక్ష్యభోజ్యముల కలయికే మైధునము 

ఇది కౌళాచారము. 

మహానిర్వాణ తంత్రంలో మకార పంచకం గురించి ఇలా చెప్పారు 

న మద్యం మాధవీ మద్యం, మద్యం శశికిరణ రషోద్భవం

కర్మాకర్మ పశున్ హత్వా జ్ఞానఖడ్గేన చేశ్వరీ

మానోమీనం తృతీయే చ హత్యాసంకల్ప వాసనః 

భక్ష్యభోజ్యాన్నం భక్ష్య మింద్రియనిగ్రహః తాం చతుర్ధామ్ విజానీయాత్

హంసఃసోహం శివః శక్తి శ్చైవ ఆనందానిర్మలః పంచమీమ్ తాం విజానీయాత్

1. చంద్రబింబము నుంచి జాలువారు అమృతమే మద్యము
2. కర్మాకర్మలను పశువులను జ్ఞాన ఖడ్గంతో సంహరించటమే మాంసము. 
3. మనస్సే మత్స్యము దాని సంకల్పవాసనాలను హరించుటయే మత్స్య సమర్పణ.
4. ఇంద్రియ నిగ్రహమే భక్ష్యభోజ్యాలు. ఇది ముద్ర.
5. హంసస్సోహం అనే మంత్రార్థమయిన శివశక్తుల కలయికే మైధునము. 

ఇది సమయాచారము 

పంచపుష్పాలు:

అహింసా ప్రథమం పుష్పం పుష్ప మింద్రియనిగ్రహః 

దయాక్షమాజ్ఞానపుష్పం పంచపుష్పం తతః పరం 

1. మొదటిపుష్పం - అహింస 
2. రెండవ పుష్పం - ఇంద్రియ నిగ్రహం 
3. మూడవ పుష్పం - దయా 
4. నాల్గవ పుష్పం - క్షమా 
5. ఐదవపుష్పం - జ్ఞానం 

98.Samayacharatatpara

 Divine mother likes Samayachara

What is Samayachara:

1. A mantranushtana where Lord Kameswara and Kameswari and Adhidevatas and Dakshinamurti is Rushi. Samayachara proclaims that Siva and Shakti have panchasamya.

2. The process of awakening the Kundalini at Muladhara chakra and taking it to the sahasrara and bringing it back to Muladhara is Samayachara.

3. Smrutis written by saints like Vyasa, Panini, Surya, Pingala, Yaska, Manu, Yagnavalka, Apastambha and Gautama teach Samayachara to all of us.

4. Bhavanaopanishat described a process of performing Archana to Divine Mother by visualizing here near the heart chakra. This is Samayachara,

5. Achieving Shatchakrabhedana and Chaturvidhaikya sandhana after learning Mahavedha from a Guru is Samayachara.

Makarapanchaka:

Madhyam mamsam tadhaa matsyam mudraa maidhuna meva cha
shakti puja vidhanaadyaih panchatatvah prakirtitah

Devotees perform oblations to Devi with Makarapanchaka. But many people make a mistake by taking the literal meaning of Makarapanchaka. Shakti Sangama tantra has the real explanation of Makarapanchaka. It goes as follows:

1. Madhyam - Syrup made with jaggery (Not liquor)
2. Mamsam - Telaga pindi (residue after extracting oil from sesame seeds), Vada made of black gram. (Not meat)
3. Matsyam - Garlic (not fish)
4. Mudra     - Delicacies made of wheat and blackgram.
5. Maidhunam - Combination of various types of foods like bhakshya and bhojya. (Not physical intimacy)

The above explanation of Makara panchaka is for followers of Koulachara.

The real meaning of Makara panchaka for those who follow Samayachara is explained in Mahanirvana tantram.

Na madhyam madhavi madhyam, 

Madhyam sasikirana rasodbhavam

karmaakarma pashun hatva jnanakhadgena cheshwari

Manomeenam trutiye cha hatyasankalpa vasanah

bhakshyabhojyannam bhakshya mindriyanigrahah

taam chaturtham vijaneeyaat

hamsahsoham shivah shaktischaiva anandanirmalah panchamintam vijaniyat

1. Madhyam - The amruta dripping from Chandra bimba.
2. Mamsa - To kill the beasts called karma and akarma with a sword called jnyana.
3. Matsya - To remove all sankalpa and vikalpa from the mind. The mind is the Matsya.
4. Mudra - Indriya nigraham
5. Maidhunam - Shiva shakti sangamam

Panchapushpa

Ahimsa prathamam pushpam pushpa mindriyanigrahah

dayakshmaajnanapushpam panchapushpam tatah param

1. Ahimsa, 2. Indriya nigraha (self control), 3. Daya, 4.Kshama, and 5. Jnyana are the 5 flowers to be offered to Divine Mother.

792 - 813. Kapardhini Vidya

కపర్ది అంటే శివుడు. కపర్దకము అంటే గవ్వ, శివుని జడముడి అని అర్ధం. కపర్దిని అంటే కపర్టి అనే పేరుగల శివుని యొక్క శక్తి. జటాజూటము ధరించినది. గవ్వలమాలలచే అలంకరించబడినది. శక్తి.

కపర్దినీశక్తి సాక్షాత్తూ పరమేశ్వరస్వరూపము. సత్యము, జ్ఞానము, ఆనందమే రూపంగా గలది. శాశ్వతమైనది. నిత్యమైనది. బ్రహ్మానందస్వరూప అయిన పరబ్రహ్మ, ఆమె పరమేశ్వరి. ఈమె ఎప్పుడూ ఒంటరిగా ఉండదు. శివునితో కలిసే ఉంటుంది. శివుడు లేకుండా శక్తి లేదు. శక్తి లేకుండా శివుడు లేదు. ఇద్దరూ ఎప్పుడూ కలిసే ఉంటారు. అదే శివశక్తుల సామరస్యము. కళల యొక్క రూపం ఈమె. కళలు విద్యాకళలని, వృత్తి కళలని, దేవకళలని ఉన్నాయి. వీటన్నింటి యొక్క స్వరూపం ఆ పరమేశ్వరియే. తనను నమ్మినవారి కోరికలు ఎటువంటివైనా సరే తీరుస్తుంది. ఆమె కామేశ్వరుని శక్తి. కామేశ్వరి. కామరూపిణి. సమస్తకళలకు నిధి. కవిత్వం కూడా ఒక కళే. కవులు వ్రాసినవి కావ్యాలు. ఆ కావ్యాలనే కళల రూపము ఆమే. శృంగారాది నవరసాలచే తెలియబడేది. రసానికి నిధి. రసము అంటే బ్రహ్మానందం. అటువంటి బ్రహ్మానందాన్ని ఎల్లప్పుడూ పొందేది. ఈ రకంగా అమితమైన ఆనందం పొందటం వల్ల పుష్టిగా ఉంటుంది. శివాది క్షితి పర్యంతము 36 తత్వాలతో నిండినదై పుష్టిగా ఉంటుంది. ఆది అనాది అయినది ఆమే. సృష్టి ప్రారంభానికి ముందే ఉన్నది. దేవతలను సృష్టించినది ఆమే. అంతేకాదు సృష్టికి కారకులయిన త్రిమూర్తులను సృష్టించింది కూడా ఆమే. అందుచేత అందరూ ఆమెను పూజిస్తారు. అందరూ అంటే - అన్ని లోకాలవారూ ఆమెను పూజిస్తారు. మానవులు, గంధర్వులు, దేవతలు ఇంతేకాదు. రాక్షసులు కూడా పరమేశ్వరిని అర్చిస్తారు. ఆమె ఈ జగత్తునంతటనూ పోషిస్తుంది. కలువల వంటి కనులు గలిగి ఉంటుంది. కోట్లకొలది సూర్యకాంతులతో ప్రకాశిస్తుంటుంది. అమితమైన తేజస్సుతో ఉంటుంది. అది దివ్యమైన జ్ఞానజ్యోతి. ఆమె అణువుకన్నా చిన్నది. మహత్తుకన్న గొప్పది. పరులకన్న పరమైనది. అంటే దేవతలకన్న కూడా శ్రేష్ఠమైనది. చేతిలో పాశం ధరించి ఉంటుంది. అంటే భక్తుల యొక్క పాశాలను, బంధనాలను తెంచివేసి వారికి మోక్షం ప్రసాదిస్తుంది. తన భక్తులను ఇబ్బందులపాలుచేసే అభిచారికమంత్రాలను విభేదిస్తుంది.

ఈ రకంగా కపర్దినీ విద్య 792 నుంచి 813వ నామం వరకు చెప్పబడుతోంది.

Kapardi means Shiva. Kapardakamu means hair, which refers to the hair of Shiva. Kapardini means the power of Shiva, who is in the form of Kapardi. She is adorned with matted hair and decorated with seashell garlands.

Kapardini Shakti is the embodiment of Lord Parameshwara. She can be expressed as embodiment of truth, knowledge, or bliss. She is eternal and permanent. The supreme Brahmananda is the embodiment of Parabrahma, who is none other than the Divine mother. She always exists in unity with Shiva. Without Shiva, there is no Shakti; without Shakti, there is no Shiva. Both are always together. This is the harmony of Shiva-Shakti. She is the form of arts such as music, dance, and painting. She is the form of all the three types of arts such as 1) Vidyakala, 2) Vruttikala, 3) Devakala. She fulfills all the desires of those seeking her. She is the Shakti of Kameshwara. She is Kamarupini (the one who takes any form). She is the treasure of all arts. All the poems written are her forms. She is known by the nine rasas (emotions). The essence of rasa is Brahmaananda (bliss). She is always in the state of Brahmananda. She has all the 36 tattvas within the horizon. She existed before creation began and created all gods and goddesses. Even the Trimurtis who are responsible for creation, sustenance and destruction were created by her. Therefore, everyone worships her - all people in all worlds worship her - humans, Gandharvas, and gods alike even demons worship the Divine mother. She nourishes this world like a mother and has eyes like lotus petals that shine like millions of suns together with infinite light.

She is smaller than an atom and greater than the greatest. That means she is superior to the gods. She holds the noose in her hand. That means she liberates her devotees from shackles of their sins and virtues. She protects all her seekers from any sort of harmful tantras.

This is the gist of Kapardhini Vidya explained from the names 792 to 813.

560. Tambulapuritamukhi

తాంబూలేన పూరితం ముఖం యస్యాహ్  - సా 

తాంబూలముచే నిండిన ముఖము గలది. తాంబూల చర్వణమునందు ప్రీతిగలది. 

శంకరాభగవతపాదులు తమ సౌందర్య లహరిలోని 65వ శ్లోకంలో అమ్మవారి తాంబూలాన్ని ఇలా వర్ణించారు 

రణేజిత్వా దైత్యా నపహృత శిరస్త్రైహ్ కవచభిః

నివృత్తయ్ శ్చందాంశ త్రిపురహర నిర్మాల్యవిముఖైహ్

విశాఖేన్ద్రో పెన్డ్రై శ్శశివిశద కర్పూరశకలాహ్ 

విలీయంతే మాత స్తవ వదన తాంబూల కబళాహ్ 

తల్లీ! యుద్ధంలో రాక్షసులను జయించి, శిరస్త్రాణాలను తీసివేసి, యుద్ధభూమి నుంచి తిరిగివస్తూ, చండీశ్వరునిచేత అనుభవింపతగిన శివనిర్మాల్యము వద్దు అన్నటువంటి విష్ణువు, ఇంద్రుడు, కుమారస్వామి మొదలైనవారు నీ నోటి వెంటవచ్చిన తాంబూల కబళములు తీసుకుంటున్నారు 

శివనిర్మాల్యం కన్నా అమ్మవారి తాంబూల కబళమే మిన్న అంటున్నారు శంకరులు.

Taamboolena pooritam mukham yasyah - sa

She whose mouth is filled with pan. She who likes chewing pan.

Shankarabhagavatapada described Divine mother's pan in verse 65 of his Soundarya Lahari:

raṇējitvā daityā napahr̥ta śirastraih kavacabhiḥ

nivr̥ttay ścandānśa tripurahara nirmālyavimukhaih

viśākhēndrō penḍrai śśaśiviśada karpūrāśakalāh

vilīyantē māta stava vadana tāmbūla kabaḷāh

O Mother! Vishnu, Indra and Kumaraswamy prefer the pan from your mouth than shivanirmalya. After defeating the enemies, they come home, discard their armour and helmet and come straight to you ignoring chandi who is offering shivanirmalya.

Saint Shankara says that Divine mother's pan is better than Shiva Nirmalyam.

557. Katyayani

కతుడనే మహర్షి కుమార్తె కాత్యాయని. కతులు అనబడే బ్రహ్మవేత్తల యందు నెలకొని ఉన్నది కావటంచేత కాత్యాయని ఆనబడుతుంది. నిరంతరము కన్యాత్వమునే కోరి పరాధీనత లేనటువంటి స్వాతంత్య్రము గలది కాత్యాయని.

రాక్షససంహారం కోసం దేవతల తేజస్సుతో ఆవిర్భవించిన దేవత. కాలికాపురాణంలో

కాత్యాయనీ చోడ్యాడే కామాఖ్యా కామరూపకే
పూర్ణేశీ పూర్ణగిరౌ చండీ జాలంధరే స్మృతా

కాత్యాయని ఓడ్యాన పీఠమందు ఉంటుంది. జాలంధర పీఠమందు (విశుద్ధి చక్రం) చండి. పూర్ణగిరి పీఠమందు (అనాహత చక్రం) పూర్ణేశ్వరి. కామగిరి పీఠమందు (మూలాధార చక్రం) కామాఖ్య.

దేవీ పురాణంలో

కం బ్రహ్మ కం శిరః ప్రోక్త మశ్శసారం చ కం మతం |
ధారణాద్వాసనా ద్వాపి తేన కాత్యాయనీ మతా ||

కం అనగా బ్రహ్మ, శిరస్సు, అస్మసారము అనబడును. దానిని ధరించుటచేత ఆమె కాత్యాయని అనబడుతున్నది. అంటే బ్రహ్మ శిరస్సు మొదలగు స్థానములందు వసించుటచేత ఆమె కాత్యాయని అనబడుతుంది.

దేవీ కవచంలో నవదుర్గలను చెబుతూ

ప్రథమం శైలపుత్రీతి ద్వితీయం బ్రహ్మచారిణీ |
తృతీయం చంద్రఘంటేతి కూష్మాండేతి చతుర్థకం ||
పంచమం స్కందమాతేతి షష్ఠం కాత్యాయనీ తథా |
సప్తమం కాలరాత్రీతి మహాగౌరీతి చాష్టమం ||
నవమం సిద్ధిధాత్రీ చ నవదుర్గాః ప్రకీర్తితాః |

నవదుర్గలలో ఆరవదుర్గ కాత్యాయని

Katyayani was the daughter of sage Kathu. She resides in brahmins called Kathus. So, she is called Katyayani. Katyayani is the independent woman who constantly seeks virginity.

Katyayani is a deity born with the effulgence of the gods to slay the demons.

In Kalikapurana Katyayani Chodyade Kamakhya Kamarupake Poornesi Poornagirau Chandi Jalandhare Smrita Katyayani is in Odyana Peetha. Chandi on the Jalandhara Peetha (Vishuddhi Chakra). Purneshwari in Purnagiri Peetham (Anahata Chakra). Kamakhya at the base of Kamagiri Peetha (Muladhara Chakra). In Devi Purana Kam Brahma Kam Shirah Prokta Mashshasaram Cha Kam matam | Dharanadvasana dvapi thena katyayani mata || Kam means Brahma, the head, and is called Asmasara. She is said to be Katya by wearing it. That means she is said to be Katya because she resides in places such as Brahma's head. Navadurgas are explained in Devi Kavacha prathamaṁ śailaputrīti dvitīyaṁ brahmacāriṇī |

tr̥tīyaṁ candraghaṇṭēti kūṣmāṇḍēti caturthakaṁ ||

pan̄camaṁ skandamātēti ṣaṣṭhaṁ kātyāyanī tathā |

saptamaṁ kālarātrīti mahāgaurīti cāṣṭamaṁ ||

navamaṁ sid'dhidhātrī ca navadurgāḥ prakīrtitāḥ | Katyayani is the sixth Durga among the Navadurgas

535. Yaakinyambaswaroopini

The beeja, shakti and keelaka of Goddess Yashaswini are represented by the syllable 'Ya'. So she is named as “yakini”

Muṇḍavyōmasthapadmē daśaśatadaḷakē karṇikā candra sansthāṁ

rētōniṣṭhāṁ samastāyudhakalitakarāṁ sarvatōvakṣa padmāṁ

ādikṣāntārṇaśakti prakaṭaparivr̥tāṁ sarvavarṇāṁ bhavānīṁ

sarvānnāsaktacittaṁ paraśivarasikāṁ yākinīṁ bhāvayāmaḥ ||

There is Sahasradalapadma near Brahmarandhra. In its court there is Yakini, the deity who wears all kinds of weapons, has faces on all sides, shines with all colors, is fond of all kinds of food, and is present in shukla.

Yō hamasmi brahmāhamasmi | ahamasmi brahmāhamasmi | tattvamasi | brahmāhamasmi | sōhaṁ brahmāhamasmi | ōṁ brahmā ha masmi | ātmaivēdagṁ sarvaṁ | brahme vēdaṁ sarvaṁ | sarvamētadbahma | sarvaṁ khalvidaṁ brahma | brahmavid brahmaivabhavati

According to Shatchakranirupanam, “After crossing the Ajnachakra, the Yogi experiences the Mahanada. He gets Vaksiddhi. Sahasradala shines like the full moon. Its rays are as bright as the rays of the sun and as cold as the rays of the moon. Here are all the alphabets. It is pure form of bliss. This is chandra mandala. Here is a moon without any blemishes. It never changes. In the center of this moon is the great void.

Tadantaḥ śūn'yaṁ tatsakala suragaṇaiḥ sēvitan̄cātiguptaṁ

Devatas serve this great void secretly. It is the greatest of all the secrets. One requires steadfast focus and hard work to reach there. There is the Supreme Lord. He removes ignorance and lust and grants the knowledge of self ( by raining amruth) to the practitioner. Then the seeker attains the unity of the Jivatma Paramatma and becomes Paramahamsa

Śivasthānaṁ śaivāḥ paramapuruṣaṁ vaiṣṇavagaṇāḥ

lapantītīprāyō hariharapadaṁ kēcidaparē |

padaṁ dēvyā dēvīcaraṇayugaḷāṁ bhōjarasikā

munīnā maṣyantē prakr̥ti puruṣasthāna mamalaṁ ||

This place is called Shivasthanam by Shaivas, Parampurushasthanam by Vaishnavas, Devisthanam by Sakteyas, Hariharasthanam by some and Prakriti Purushasthanam by others.

Idaṁ sthānan̄jñātvā niyata nijacittō naravarau

na bhūyat sansārē punarapi na bud'dha'ēbhuvanē

samagrāśākta: Svānniyama manasastasvakr̥tinaḥ

sadākartuṁ khagatirapi vāṇīsuvimalā ||

A seeker who knows this place is not reborn. There is no bond in this world. There are no sins. There are no strings attached. All the wants are satisfied. A yogi who reaches here gets the union with God.

In Santanopanishat

Saptamemase Jivasamyukto Bhavati |

Ashtamemase Sarvasampoorno Bhavati | Navame Jivati ||

Life is formed in the seventh month. Jiva enters into it by karma done in previous birth. In the eighth month, all the organs of the baby are fully formed. Birth occurs in the ninth month. A pregnant woman can eat all kinds of food in these months.

535. యాకిన్యంబాస్వరూపిణీ

యశశ్వినీ అనబడే ఈ దేవత యొక్క బీజము, శక్తి, కీలకము అన్నీ యకార సంకేతముగానే ఉంటాయి. అందుకే ఆమెను యాకినీ అంటారు. యోగినీన్యాసంలో

ముండవ్యోమస్థపద్మే దశశతదళకే కర్ణికా చంద్ర సంస్థాం
రేతోనిష్ఠాం సమస్తాయుధకలితకరాం సర్వతోవక్ష పద్మాం
ఆదిక్షాంతార్ణశక్తి ప్రకటపరివృతాం సర్వవర్ణాం భవానీం
సర్వాన్నాసక్తచిత్తం పరశివరసికాం యాకినీం భావయామః ||

బ్రహ్మరంధ్రం దగ్గర సహస్రదళపద్మమున్నది. దాని కర్ణికలో అన్నిరకాల ఆయుధాలు ధరించి అన్నివైపులకు ముఖములు కలిగి, సర్వవర్ణములతోను ప్రకాశించునది, అన్నిరకాలైన ఆహారములందు ప్రీతి కలది, శుక్లమునందు ఉండునది అయిన యాకినీ అనే దేవత ఉన్నది.

యో హమస్మి బ్రహ్మాహమస్మి | అహమస్మి బ్రహ్మాహమస్మి |
తత్త్వమసి | బ్రహ్మాహమస్మి | సోహం బ్రహ్మాహమస్మి | ఓం
బ్రహ్మా హ మస్మి | ఆత్మైవేదగ్ం సర్వం | బ్రహ్మె వేదం
సర్వం | సర్వమేతద్బహ్మ | సర్వం ఖల్విదం బ్రహ్మ |
బ్రహ్మవిద్ బ్రహ్మైవభవతి "

షట్చక్రనిరూపణంలో “ఆజ్ఞాచక్రం దాటిన తరువాత యోగి మహానాదాన్ని దర్శిస్తాడు. అతడికి వాక్సిద్ధి కలుగుతుంది. సహస్రదళము పూర్ణచంద్రునిలాగా ప్రకాశిస్తుంటుంది. దానికిరణాలు సూర్యకిరణాలవలె కాంతివంతంగా, చంద్రకిరణాలవలె చల్లగా ఉంటాయి. ఇక్కడ అకారాది సర్వవర్ణములు ఉంటాయి. ఇది కేవలము ఆనందరూపమైనది. ఇది చంద్రమండలము. ఇక్కడ వృద్ధిక్షయాలు లేనివాడు, కళంకరహితుడు అయిన చంద్రుడుంటాడు. ఈ చంద్రమండలము మధ్యన మహాశూన్యమున్నది.

తదంతః శూన్యం తత్సకల సురగణైః సేవితంచాతిగుప్తం

ఆ మహాశూన్యాన్ని దేవతలు రహస్యంగా సేవిస్తుంటారు. ఆ శూన్యము చాలా రహస్యమైనది. అతి ప్రయత్నము మీదగాని దాన్ని పొందలేరు. అక్కడే పరమేశ్వరుడుంటాడు. ఆయన సర్వాత్మరూపి. అజ్ఞానము మోహము పోగొట్టి సాధకుడికి సుధాధారలచే ఆత్మజ్ఞానం కలిగిస్తాడు. అప్పుడు సాధకుడు జీవాత్మ పరమాత్మల సమైక్యము సాధించి పరమహంస
అవుతాడు.

శివస్థానం శైవాః పరమపురుషం వైష్ణవగణాః
లపంతీతీప్రాయో హరిహరపదం కేచిదపరే |
పదం దేవ్యా దేవీచరణయుగళాం భోజరసికా
మునీనా మష్యంతే ప్రకృతి పురుషస్థాన మమలం ||

ఈ ప్రదేశాన్ని శివస్థానమని శైవులు, పరమపురుషస్థానమని వైష్ణవులు, దేవీస్థానమని శాక్తేయులు, హరిహరస్థానమని కొందరు, ప్రకృతి పురుష స్థానమని మరికొందరు అంటారు.

ఇదం స్థానంజ్ఞాత్వా నియత నిజచిత్తో నరవరౌ
న భూయత్ సంసారే పునరపి న బుద్ధఏభువనే
సమగ్రాశాక్త: స్వాన్నియమ మనసస్తస్వకృతినః
సదాకర్తుం ఖగతిరపి వాణీసువిమలా ||

ఈ స్థానాన్ని తెలుసుకున్న సాధకుడికి పునర్జన్మలేదు. ఈ లోకంలో బంధం ఉండదు. పాపపుణ్యాలుండవు. సంసారబంధనాలుండవు. ఇష్టార్ధసిద్ధి కలుగుతుంది. ఇక్కడకు చేరిన యోగికి సాయుజ్యం లభిస్తుంది.

సంతానోపనిషత్తులో

సప్తమేమాసే జీవసంయుక్తో భవతి |
అష్టమేమాసే సర్వసంపూర్ణో భవతి | నవమే జీవతి ||

ఏడవమాసంలో జీవం ఏర్పడుతుంది. పూర్వజన్మలో చేసిన కర్మతో జీవుడు ఇందులో ప్రవేశిస్తాడు. ఎనిమిదవ మాసంలో శిశువుకు అన్ని అవయవాలు పూర్తిగా ఏర్పడతాయి. తొమ్మిదవ మాసంలో జన్మ కలుగుతుంది. గర్భిణీ స్త్రీ అన్నిరకాల ఆహారాలు భుజించవచ్చును. 

528.Hakini rupadharini

ఆజ్ఞాచక్రాధిష్ఠానదేవత అయిన సిద్ధమాత యొక్క మంత్రానికి శక్తి, బీజము, కీలకము అన్నీ హకార సంకేతంగా ఉంటాయి కాబట్టి ఈమెను హాకినీ అంటారు. యోగినీన్యాసంలో

భ్రూమధ్యే బిందుపద్మే దళయుగకలితే శుక్లవర్ణాం కరాబ్లైః
బిభ్రాణాం జ్ఞానముద్రాం డమరుక మక్షమాలాం కపాలం
షడ్వక్షాధారమధ్యాం త్రినయనలసితాం హంసవత్యాది యుక్తాం
హరిద్రాన్నైకరసికాం సకలశుభకరీం హాకినీం భావయామః ||

కనుబొమల మధ్య రెండు దళములు గల పద్మమున్నది. ఆ పద్మమునందు హాకినీ దేవత ఉంటుంది. ఆమె చేతులలో జ్ఞానముద్ర, డమరుకము, అక్షమాల, కపాలము ధరించి ఉంటుంది. హాకినీ దేవతకు మూడుకనులు, ఆరు తలలు ఉంటాయి. ఆమెకు హరిద్రాన్నమునందు ప్రీతి ఎక్కువ.

ఆజ్ఞాచక్రాధిష్ఠానదేవతా హాకినీ యుక్త సదాశివ
స్వరూపిణ్యంబా శ్రీపాదుకాం పూజయామి తర్పయామి నమః

శంకరభగవత్పాదులవారు సౌందర్య లహరిలోని 36వ శ్లోకంలో ఆజ్ఞాచక్రాన్ని వివరిస్తూ

తవాజ్ఞా చక్రస్థం తపనశశికోటిద్యుతిధరం
పరం శంభుం వందే పరమిళిత పార్శ్వం పరచితా
యమారాధ్యన్ భక్త్యా రవి శశి శుచీనామవిషయే
నిరాలోకేలోనే నివసతి హి భాలోకభువనే ||

ఆజ్ఞాచక్రంలో శివాశివులు కోట్లకొలది సూర్యచంద్రులకాంతులతో ప్రకాశిస్తూ ఉంటారు.

లక్ష్మీధరుడు తన కర్ణావతంస స్తుతిలో

అజ్ఞాత్మక ద్విదళ పద్మగతే తదానీం
విద్యున్నిభై రవిశశి ప్రయుతోత్కటాభే
గండస్థల ప్రతిఫల త్కరదీప జ్వాల
కర్ణావతంసకలికే కమలాయతాక్షి ! ||

ఆజ్ఞా చక్రమనబడే రెండుదళములు గల పద్మమందున్న ఓ దేవీ ! మెరుపుతీగవలె కోట్లకొలది సూర్యచంద్రులకాంతులతో ప్రకాశిస్తున్నావు. షట్చక్రనిరూపణంలో “ఆజ్ఞాచక్రము అనేది గురువు యొక్క ఆజ్ఞలు లభించే స్థానము. ఇక్కడ నుంచే శరీరంలోని వివిధ భాగాలకు ఆజ్ఞలు జారీచేయబడతాయి. ఇక్కడ ఓంకారాన్ని ధ్యానించేవాడు జ్ఞాని అవుతాడు. సర్వజ్ఞుడై
సర్వదర్శి అయిన మునీంద్రుడవుతాడు. ఈ చక్రము కర్ణికలో త్రికోణమున్నది. ఈ త్రికోణంలో ప్రణవానికి ఆధారమైన అకార ఉకారాలుంటాయి. దాని మీద బిందురూపంలో మకారముంటుంది.

సంతానోపనిషత్తులో షషేమాసి నాసాక్షిత్రోత్రాణి భవంతి

ఆరవనెలలో గర్భస్థ శిశువుకు ముక్కు, చెవులు, కనులు మొదలైన అవయవ సౌష్టవం ఏర్పడుతుంది. ఈ నెలలోనే మనస్సుకూడా ఏర్పడుతుంది. అదే ఆరవ అవయవము. అందుచేతనే సిద్ధమాతకు ఆరు తలలుంటాయి. ఈ సమయంలో గర్భిణీ స్త్రీకి హరిద్రాన్నము మంచి ఆహారము.

The presiding deity of Agna chakra is called Haakini because her Shakti, Root (Beeja) and Vitality (Keelaka) all begin with symbols of 'ha'.

In yogininyasam

Bhrūmadhyē bindupadmē daḷayugakalitē śuklavarṇāṁ karāblaiḥ

bibhrāṇāṁ jñānamudrāṁ ḍamaruka makṣamālāṁ kapālaṁ

ṣaḍvakṣādhāramadhyāṁ trinayanalasitāṁ hansavatyādi yuktāṁ

haridrānnaikarasikāṁ sakalaśubhakarīṁ hākinīṁ bhāvayāmaḥ ||

Between the eyebrows is a two-tiered lotus. In that lotus is the deity Haakini. She holds jnanamudra, damaruka, akshamala and a skull in her hands. Goddess Hakini has three eyes and six heads. She likes rice mixed with turmeric (Haridranna - plihora).

Ājñācakrādhiṣṭhānadēvatā hākinī yukta sadāśiva

svarūpiṇyambā śrīpādukāṁ pūjayāmi tarpayāmi namaḥ

Saint Shankara described Agna chakra in the 36th verse of his Soundarya lahari

Tavājñā cakrasthaṁ tapanaśaśikōṭidyutidharaṁ

paraṁ śambhuṁ vandē paramiḷita pārśvaṁ paracitā

yamārādhyan bhaktyā ravi śaśi śucīnāmaviṣayē

nirālōkēlōnē nivasati hi bhālōkabhuvanē ||

Shiva, and Shivaa are in Agna chakra and shining with the light that tantamount to crores of Suns and moons

Lakshmidhara said like this in his karnaavatamsa stuthi

Ajñātmaka dvidaḷa padmagatē tadānīṁ

vidyunnibhai raviśaśi prayutōtkaṭābhē

gaṇḍasthala pratiphala tkaradīpa jvāla

karṇāvatansakalikē kamalāyatākṣi! ||

O! goddess who is in the two-petalled lotus called Ajna Chakra! You are shining with the light of millions of suns and moons. According to the Shatchakranirupana “Ajnachakra is the place where the commands of the Guru are received. From here commands are issued to different parts of the body. One who meditates by reciting Omkara and putting focus here becomes omniscient. He becomes the greatest of all saints. There is a traingle in the atrium of this chakra. The base syllables of pranava are "A" and "U". They lie in this triangle. There is a bindu on top of this triangle. The syllable 'M' is in that bindu.

521. Sakinyamba swarupini

మూలాధార చక్రాధిదేవత అయిన సిద్ధవిద్యాదేవి యొక్క బీజము, శక్తి, కీలకము అన్నీ సకార సంకేతంగా ఉంటాయి. కాబట్టి ఈమెను సాకిని అంటారు.

యోగినీన్యాసంలో ఆధారచక్రాన్ని వివరిస్తూ

మూలాధారపద్మే శ్రుతిదళలసితే పంచవక్రాం త్రినేత్రాం
ధూమ్రాభాం అస్థిసంస్థాం సృణి మపి కమలం పుస్తకం జ్ఞానముద్రాం
భిభ్రాణాం బాహుదండై స్సులలిత వరదాపూర్వశక్త్యావృతాం తాం
ముద్దాన్నాసక్త చిత్తాం మధుమద ముదితాం సాకినీం భావయామః ||

ఆధారచక్రంలో ఐదుముఖాలు మూడుకనులు కలిగి ధూమ్రవర్ణముతో నున్నది, ఎముకలు యందుండునది. అంకుశము, కమలము, పుస్తకము, జ్ఞానముద్ర చేతులయందు ధరించినది, ముద్గన్నాము నందు ఆసక్తి కలది అయిన సాకినీదేవికి నమస్కరిస్తున్నాను.

సంతానోపనిషత్తులో "ఇక్కడ సిద్ధవిద్యాదేవి 5 ముఖాలతో ఉంటుంది. గర్భస్థశిశువుకు ఈ నెలలో చర్మము ఏర్పడుతుంది. పంచమేమాసే పృష్ఠవంశోభవతి - 5 నెలల బిడ్డకు వెన్నెముక ఏర్పడుతుంది. పంచేంద్రియ స్పూర్తి కలుగుతుంది. గర్భిణీ స్త్రీకి ఈ సమయంలో ముద్గాన్నము మంచి ఆహారము

The Seed, Shakti and Vitality of Siddhavidyadevi, the presiding deity of the moolaadhaar (root) chakra, start with 'sa' symbol. So, she is called Sakini. It is said like this in Yogininyasam mūlādhārapadmē śrutidaḷalasitē pan̄cavakrāṁ trinētrāṁ

dhūmrābhāṁ asthisansthāṁ sr̥ṇi mapi kamalaṁ pustakaṁ jñānamudrāṁ

bhibhrāṇāṁ bāhudaṇḍai s'sulalita varadāpūrvaśaktyāvr̥tāṁ tāṁ

muddānnāsakta cittāṁ madhumada muditāṁ sākinīṁ bhāvayāmaḥ || Siddha vidya devi is in Aadharchakra with five faces and three eyes and is brown in color. She is present in bones. My slutations to Goddess Sakini who likes in Mudgannam, who holds the Ankusa, the lotus, the book, the Gnanamudra in her hands.

Santhanopanishad says "Here Siddhavidya Devi has 5 faces. Skin is formed in this month for fetus. Panchmemase pristhavamsobhavati - Spine is formed for 5 months baby. The fetus becomes aware of the 5 senses. Mudganna is good food for pregnant woman during this time.

520.Mudgoudanasaktachitta

ముద్గౌదన్నాము అంటే - పెసరపప్పు కలిపి వండిన అన్నము. దీని తయారీ విధానము

సుశాలితండుల ప్రస్థం తదర్ధ ముద్గభిన్నకం
చతుఃఫలం గుడం ప్రోక్తం తన్మానం నారికేళకం
ముష్టిమాత్రం మరీచం స్యా త్తదర్ధం సైంధవం రజః
తదర్ధం జీరకం విద్యా తుడవం గోఘృతంవిదు!

గోక్షీరేణ స్వమాత్రేణ సంయోజ్యకమలాననే
మందాగ్నిపచనా దేవ సిద్ధాన్న మిదముత్తమమ్ ||

మంచి బియ్యం ఒక శేరు
పెసరపప్పు అర్ధశేరు
బెల్లం పావుశేరు
కొబ్బరి పావుశేరు
మిరియాల పొడి గుప్పెడు
సైంధవలవణం అరగుప్పెడు
జీలకర్ర ఉప్పులో సగము
పాలు సరిపోయినంత
నెయ్యి కొద్దిగా

వీటిని సన్నని మంటమీద ఉడికిస్తే వచ్చేదే ముద్గౌదన్నాము
ఈ రకంగా తయారుచేసిన ముద్గన్నాము లేక సిద్ధాన్నము నందు ఈ దేవికి మక్కువ ఎక్కువ.

Mudgoudaanna means rice mixed with green gram dal.

Suśālitaṇḍula prasthaṁ tadardha mudgabhinnakaṁ

catuḥphalaṁ guḍaṁ prōktaṁ tanmānaṁ nārikēḷakaṁ

muṣṭimātraṁ marīcaṁ syā ttadardhaṁ saindhavaṁ rajaḥ

tadardhaṁ jīrakaṁ vidyā tuḍavaṁ gōghr̥tanvidu!

Gōkṣīrēṇa svamātrēṇa sanyōjyakamalānanē

mandāgnipacanā dēva sid'dhānna midamuttamam ||

Take Rice (1 portion), Green gram(1/2 portion), Jaggery(1/4 portion), coconut (1/4 portion). Add some pepper powder, Saindhava lavanam, Jeera, cow milk and Ghee to it. Boil these in a low flame till the rice is cooked. This is called Mudgoudaannam.

513. Kakinirupadharini

స్వాధిష్ఠాన చక్రానికి అధిదేవత అయిన సిద్ధేశ్వరీదేవి యొక్క బీజము, శక్తి, కీలకము అన్నీ కకార సంకేతంగానే ఉంటాయి అందుచేత ఆమె కాకిన అనబడుతుంది. యోగినీన్యాసంలో స్వాధిష్ఠానాన్ని వివరిస్తూ

స్వాధిష్టానాఖ్యపద్మే రసదళలసితే వేదవం త్రినేత్రాం
హస్తాభ్యాం ధారయంతీం త్రిశిఖగుణకపాలాభయాం ఉన్మత్త గర్వాం
మేదోధాతు ప్రతిష్టాం అళిమదముదితాం బందినీ ముఖ్యయుక్తాం
పీతాం దధ్యోదనష్టాం అభిమతఫలదాం కాకినీం భావయామః ||

ఆరు దళాలు గల స్వాధిష్ఠానచక్రంలో నాలుగు శిరస్సులు, మూడుకనులు గలిగి, చేతులయందు త్రిశూలము, పాశము, కపాలము, అభయముద్ర కలిగి, అతిశయించిన గర్వముకలదై మద్యము త్రాగి సంతసించుచున్నది. మేదస్సు అను ధాతువునందుండునది, బందిన్యాది శక్తులతో పరివేష్టితమైన కాకినీ దేవిని ధ్యానించుచున్నాను.

స్వాధిష్టాన దేవతా కాకినీ యుక్త బ్రహ్మస్వరూపిణ్యంబా
శ్రీ పాదుకాంపూజయామి తర్పయామి నమః

శంకరభగవత్పాదులవారు తమ సౌందర్య లహరిలోని 39వ శ్లోకంలో స్వాధిష్ఠాన చక్రాన్ని వివరిస్తూ

తవ స్వాధిష్టానే హుతవహ మధిష్ఠాయ నిరతం
తమీడే సంవర్తం జనని మహతీం తాంచ సమయాంl
యదాలోకే లోకాన్ దహతి మహతి క్రోధకలితే
దయార్ద్రా యాద్దృష్టిః శిశిరముపచారం రచయతిll

స్వాధిష్ఠానము అగ్నిస్థానము. ఇక్కడ ఉండే అగ్నిని సంవర్తగ్ని అంటారు. ఇక్కడ శివుడు సంవర్తగ్ని రూపంలో లోకాలను దహించివేస్తుంటే, దేవి తన కరుణా దృక్కులతో ఆ లోకాలను శమింపచేస్తూ ఉంటుంది. షట్చక్రనిరూపణంలో “స్వాధిష్ఠానము లింగస్థానంలో సింధూరపు రంగులో ఉంటుంది. దీని ఆరుదళాలలోను బంధిని మొదలైన శక్తులు విద్యుల్లతలలాగా ప్రకాశిస్తుంటాయి. దీనికి అధిదేవత బ్రహ్మ. బీజం అర్ధచంద్రాకారంలో ఉంటుంది.

సంతానోపనిషత్తులో “ఈ చక్రంలో సిద్ధేశ్వరీ దేవికి నాలుగు ముఖాలుంటాయి. వీటినే నాలుగుశిరస్సులు అంటారు. గర్భస్థ శిశువుకు ఈ నెలలో చెవులు ఏర్పడతాయి. ఇప్పుడు నోరు, ముక్కు కన్ను, చెవి. ఈ నాలుగే ఆ దేవతముఖాలు.

అధచతుర్ధమాసే జఠరకటి ప్రదేశ్ భవతి
ఈ సమయంలో పిండానికి ఉదరము, కటి ప్రదేశము ఏర్పడతాయి. ఈ మాసంలో గర్భిణీ స్త్రీకి మధువు మంచి ఆహారము. అది తల్లికి బిడ్డకి కూడా క్షేమము.

Siddeshwari Devi, the presiding deity of Swadhishthana Chakra. The seed (beeja), energy(shakti) and vitality(keelakam) of the swadhishtana are with 'Ka' symbol, hence she is called Kakina. Swadhisthana is explained in Yogininyasam like this

Svādhiṣṭānākhyapadmē rasadaḷalasitē vēdavaṁ trinētrāṁ

hastābhyāṁ dhārayantīṁ triśikhaguṇakapālābhayāṁ unmatta garvāṁ

mēdōdhātu pratiṣṭāṁ aḷimadamuditāṁ bandinī mukhyayuktāṁ

pītāṁ dadhyōdanaṣṭāṁ abhimataphaladāṁ kākinīṁ bhāvayāmaḥ

In the the six-petalled Swadhisthana Chakra, there is goddess Kaakina with four heads, three eyes, trisula, pasha, skull, and abhaya mudra in hands, intoxicated with sura(divine liquor) and with pride. She is in the grey matter of the mind and is surrounded by shaktis like Bandini.

Svādhiṣṭāna dēvatā kākinī yukta brahmasvarūpiṇyambā

śrī pādukāmpūjayāmi tarpayāmi namaḥ

Saint Shankaracharya explained Swadishtana in the 39th verse of Soundarya lahari

Tava svādhiṣṭānē hutavaha madhiṣṭhāya nirataṁ

tamīḍē sanvartaṁ janani mahatīṁ tān̄ca samayāṁ |

yadālōkē lōkān dahati mahati krōdhakalitē

dayārdrā yāddr̥ṣṭiḥ śiśiramupacāraṁ racayati ||

Swadhisthana is the place of fire. The fire present here is called Samvartagni. Here Lord Shiva is burning the worlds in the form of Samvarthagni, while Divine mother is soothing the worlds with her compassionate gaze. In Shatchakranirupana, it is said, “Svadhisthana is vermilion in color and is present near the male organ. Shaktis like Bandhini shine like lightning in its six petals. Its presiding deity is Brahma. The seed is crescent shaped. In Santanopanishat it is said that “Siddheshwari Devi has four faces in this chakra. These are called four heads. The ears of the baby in the womb are formed in this month. Now mouth it has, nose eye, ear. These are the four faces of the goddess. Adhachaturdhamase Jhatrakati Pradesh Bhavati During this time, the abdomen and pelvic area of the fetus are formed. Honey is a good food for a pregnant woman in this month. It is good for both mother and child.